Đặt banner 324 x 100

Bookaholic #7: “90-20-30” - 90 Bài học vỡ lòng về ý tưởng và câu chữ


Mượn câu chuyện của một bạn thực tập để kể lại cuộc sống hằng ngày của Copywriter tại một agency sáng tạo, cuốn sách 90-20-30 của anh Huỳnh Vĩnh Sơn không chỉ mới lạ trong hình thức truyền tải mà còn mang đến những chia sẻ, những bài học vỡ lòng tưởng chừng đơn giản nhưng vô cùng giá trị. Được đúc kết từ chính những trải nghiệm của tác giả trong 10 năm làm nghề cùng giọng điệu hài hước đặc trưng, đây hứa hẹn sẽ là một cuốn sách thú vị, mang lại cái nhìn cận cảnh về nghề Copywriter dành cho các bạn trẻ có ý định hoặc vừa bước chân vào ngành quảng cáo.

Trong số thứ 7 của Bookaholic lần này, Brands Vietnam có buổi trò chuyện trực tiếp với anh Huỳnh Vĩnh Sơn để lắng nghe những chia sẻ của anh về cuốn sách thứ hai của mình.

* Trước tiên, cảm ơn anh đã nhận lời tham gia Bookaholic #7 của Brands Vietnam. Anh có thể chia sẻ với độc giả từ đâu anh có cảm hứng và ý tưởng viết cuốn sách này?

Khi viết sách hay dạy bất kỳ khóa học nào, Sơn cố gắng chia sẻ những điều đáng nghe-nhưng-chưa-ai-nói. Ngành quảng cáo của Việt Nam tính đến nay đã hơn 20 “tuổi” nhưng chưa có một cuốn sách nào về nghiệp vụ, do chính người Việt viết. Sơn muốn là người đầu tiên viết một cuốn sách về chủ đề đó. Những bài học trong cuốn sách này là những đúc kết rất thật khi làm nghề copywriter của Sơn.

Quá trình hình thành ý tưởng cho cuốn sách thứ hai này khá dài. Cách đây khoảng một năm, khi Sơn đã dạy được khoảng 20 lớp sáng tạo lớn, nhỏ. Sơn nhận ra các học viên của mình đến từ nhiều độ tuổi và ngành nghề khác nhau, từ sinh viên cho đến các anh chị lớn tuổi trong và ngoài ngành marketing, truyền thông. Nhưng khi cùng Sơn ngồi xuống nghĩ ý tưởng cũng như chấp bút nội dung, tất cả đều như người mới bắt đầu! Chúng ta sai những lỗi rất giống nhau. Khi đó Sơn mới nghĩ tại sao mình không giúp nhiều người hơn, vì đâu phải ai cũng có thể đi học. Vậy là Sơn bắt đầu hệ thống lại các bài học về ý tưởng, câu chữ mà Sơn nghĩ rằng một người viết lách ý tưởng nên có.

Ảnh: RIO Book.

Sơn cũng chưa thực sự bắt tay vào viết liền vì Sơn không thích một cuốn sách gồm 90 bài học “liệt kê” bài số một như thế này, bài số hai như thế kia, như vậy rất chán. Và Sơn nghĩ không ai thích bị dạy dỗ cả, đọc sách vậy mệt lắm! Sơn bỗng nảy ra ý tưởng về chủ đề cho cuốn sách là Mentorship – người lớn hướng dẫn người nhỏ. Như vậy khi các bạn đọc sách sẽ không có cảm giác mình đang bị dạy dỗ, thay vào đó là cảm giác “xem phim”, quan sát diễn biến của 2 thầy trò copywriter. Vậy là ý tưởng cho cuốn sách là sáng tạo nhập môn, chủ đề là Mentorship. “Được rồi đó!”, Sơn bắt tay vào viết trong 12 tháng ròng rã.

* Cuốn sách có hình thức thể hiện rất đặc biệt, phần lớn là các trích đoạn hội thoại giữa các nhân vật, đan xen với một số mẩu truyện tranh và các đoạn độc thoại. Tại sao anh có ý tưởng chọn cách kết hợp nhiều hình thức như thế này cho cuốn sách?

Tính Sơn thích nghịch ngợm và làm những thứ người khác chưa làm. Vì linh hồn của sách là Mentorship nên buộc phải có nhân vật. Có Senior, có Intern, rồi phải có thêm Account, có cả Managing Director cho vui. Và Sơn không muốn đặt tên cho nhân vật vì một phần Sơn thấy đặt tên sẽ khó nhớ, Sơn gọi tên nhân vật bằng con số luôn. Intern bây giờ thường khoảng 20 tuổi, năm ngoái Sơn 30 tuổi, rồi cô nàng Account là 29. Các bạn bây giờ thường thực tập 3 tháng, là 90 ngày. Vậy là các nhân vật và tên cuốn sách “90-20-30” ra đời. (quảng cáo album facebook)

Một trong những thể nghiệm về hình thức thể hiện của Sơn là truyện tranh (comic). Sơn nghĩ “sách về ngành mình đã làm rồi, hay bây giờ mình làm truyện tranh về ngành đi!”. Trong cuốn sách này có khoảng 20 truyện tranh ngắn. Vậy bài học như thế nào thì Sơn sẽ quyết định chọn làm truyện tranh? Đó là những bài học liên quan đến tư duy (mindset). Khi nói về mindset sẽ rất dễ rơi vào vòng dạy bảo vì đó là tư tưởng hành nghề của cá nhân. Chẳng hạn nếu nói “hãy trân trọng khách hàng vì họ cũng có nỗi lòng riêng” nghe rất kiểu giáo huấn. Sơn vẽ thành một cảnh truyện mọi người đi về taxi sau buổi họp và chuyện bi hài sau đó. Xem xong, người đọc tự rút ra cái hiểu của riêng mình.

Cách thể hiện thứ hai trong cuốn sách này là hội thoại. Dựng thoại là một thế mạnh của Sơn. Nhiều anh sếp cũ và đồng nghiệp nhận xét Sơn dựng thoại khá “nét” và thể hiện tính cách nhân vật tốt. Vậy là cuốn sách này Sơn quyết định bung thế mạnh của mình. Cái khó của thoại là chỉ có thể bàn được trên chính xác “job” nào đó thôi. Tuy nhiên, có một số bài học Sơn muốn nói rộng hơn là kĩ năng, đưa lên thành mindset, khi đó Sơn sử dụng những đoạn độc thoại nội tâm nhân vật để có nhiều đất mà trải lòng hơn. Sơn thích độc thoại vì đây mới là nơi thể hiện thật sự cái tôi của mình, thể hiện rõ cá tính của Sói Ăn Chay. Là tác giả, Sơn đặc biệt thích 10 ngày cuối cùng, lúc đó là cuối chặng đường nên Sơn có dịp đưa vào nhiều bài độc thoại mang dấu ấn cá nhân hơn. (quảng cáo facebook đà nẵng)

Mình được dạy những điều cơ bản đầu tiên, nhưng sẽ thật sự hiểu nó cuối cùng!

* Trong số 90 bài học trong cuốn sách, có bài học nào mà anh thích nhất không?

Thật ra cuốn sách này có 90 bài học, nhưng Sơn đã viết đến 150 bài. Khi Sơn viết được khoảng 7 tháng, đọc lại và bỏ hẳn 40 bài vì thấy không đủ hay. Nói vậy để thấy thật ra bài nào Sơn cũng mến hết, đều là những “job” cũ từng chiến đấu cùng đồng đội mà. Nhưng nếu phải chọn, Sơn sẽ chọn câu chuyện “chán nhất”! Đó là những ngày đầu tiên của sách, về công ty cho thuê máy in. Mình được dạy những điều cơ bản đầu tiên, nhưng sẽ thật sự hiểu nó cuối cùng! “Job” với công ty cho thuê máy in đến vào lúc Sơn đã đi làm ở năm thứ 9 rồi. Khi đó, khách hàng muốn Sơn đi theo đến kho của các khách hàng của họ. Sơn được đến kho của Viettel, của Điện Máy Xanh, của Bách Hóa Xanh và thấy hàng trăm máy in họ cho thuê đang in liên tục các hóa đơn. Một dịch vụ đơn giản nhưng khi được chứng kiến, mình mới thấy quy mô cũng như tầm quan trọng của nó. Khách hàng chia sẻ với Sơn rất nhiều và đưa cho Sơn xem một brochure cũ do các bạn IT viết vừa mắc cười mà vừa dễ thương. Đi với khách hàng một ngày như vậy, Sơn cảm nhận được rằng khi viết ra một câu copy, Sơn có thể hình dung được khá rõ nó có phù hợp với ngành hàng, với cái “chất” thật sự của dịch vụ hay không. Chắc nhờ vậy, chỉ qua vòng đầu tiên, khách hàng đồng ý gần hết các copy và cả slogan của Sơn. Trước giờ, mọi người hay nói làm sáng tạo phải thâm nhập thực địa này nọ, nhưng trong công ty quảng cáo, đôi khi bận rộn quá nên những bài học cơ bản đó lâu rồi Sơn không được làm. Và “job” này như một bài thi học kỳ dành cho Sơn vậy. Sơn gói ghém tất cả những gì đã được học và cũng vỡ ra nhiều bài học mới. Cho nên, chuỗi năm bài đầu tiên trong cuốn sách là những bài học cơ bản nhất mà Sơn được học vào những năm đầu tiên đi làm và vỡ ra ngay sát thời điểm viết cuốn sách này. (quảng cáo bài viết facebook)

* Với thành công từ cuốn sách đầu tiên “Ý tưởng này là của chúng mình”, anh có lo lắng cuốn sách thứ hai này sẽ không vượt qua được cái bóng quá lớn đó?

Không lo, mà là lo đến mức “ám ảnh”! Cuốn sách thứ hai này chắc chắn không thể được nhiều độc giả ưa thích như cuốn “Ý tưởng này là của chúng mình” được. Những người mua cuốn này sẽ là fan của Sơn và những người có quan tâm đến câu chữ một chút, còn độc giả bình thường thì chắc sẽ không chọn. Cầm lên đọc dễ thấy “nhức đầu”.

Thông tin liên hệ


: dreamnetworkk
:
:
:
: