Mình thấy khi gặp IELTS Speaking topic transportation, nhiều bạn rất giỏi “than”: kẹt xe, ô nhiễm, tai nạn… nhưng lại dừng ở mức kể khổ. Part 3 không chấm bạn than hay, nó chấm bạn có thể phân tích và mở rộng. Mẹo mình dùng là luôn kết câu trả lời bằng một hướng giải pháp, dù nhỏ cũng được. Thế là câu tự nhiên dài hơn, logic hơn.

Ví dụ câu “What are the problems of transportation in big cities?” mình nói 3 vấn đề: congestion giờ cao điểm, air pollution, và stress/time waste. Sau đó mình nêu tác động: đi làm muộn, giảm năng suất, ảnh hưởng sức khỏe. Rồi mình đưa giải pháp 2 lớp: giải pháp hạ tầng (public transport tốt hơn, làn riêng cho bus, cải thiện giao lộ) và giải pháp hành vi (giờ làm linh hoạt, làm việc từ xa, đi chung xe). Câu trả lời nghe rất “thực dụng”, giống như đang trình bày trong cuộc họp.

Câu “Do you prefer public transport or private vehicles?” mình trả lời kiểu cân bằng: xe cá nhân linh hoạt và tiện khi cần, nhưng public transport rẻ và thân thiện môi trường nếu hệ thống đáng tin. Mình nói thêm điều kiện: mình sẽ chọn public transport nếu nó đúng giờ, sạch, và có kết nối tốt từ nhà đến điểm đến. Đây là chỗ bạn có thể dùng từ “reliable” và “well-connected” để câu nghe tự nhiên.

Câu “How can governments encourage people to use public transport?” mình đưa 3 ý rất thực tế: nâng chất lượng dịch vụ (an toàn, sạch, đúng giờ), giá hợp lý, và quy hoạch đô thị ưu tiên người đi bộ/xe đạp để giải quyết đoạn “last-mile”. Nếu bạn nói thêm “parking fees in city centres” hoặc “congestion charging” một cách nhẹ nhàng, câu trả lời sẽ có chiều mà không cần nói quá học thuật.

Mình cũng hay dùng mini example kiểu: nếu đi bus mà phải chờ 30 phút và đổi 2 tuyến, người ta sẽ nản; nhưng nếu bus đến đều và có app theo dõi, mọi thứ sẽ khác. Ví dụ tình huống làm câu trả lời có hình.