Chinh phục mốc 2000 giờ: Bí quyết giữ cho "lá phổi" máy khoan XCMG luôn khỏe mạnh!
Chào các anh em kỹ sư cơ điện và những người thợ đang trực tiếp vận hành trên các mỏ đá. Nếu ví động cơ Diesel là trái tim, thì hệ thống máy nén khí trục vít chính là "lá phổi" sinh tử trên các dòng máy khoan đá tự hành bánh xích XCMG. Khí nén không chỉ đơn thuần làm nhiệm vụ thổi thốc mùn khoan từ dưới đáy hố sâu hàng chục mét lên trên mặt đất, mà nó còn là nguồn năng lượng trực tiếp điều khiển hàng loạt các van điện từ, hệ thống bôi trơn và xi-lanh kẹp tháo cần tự động vô cùng tinh vi. Tuy nhiên, môi trường khai thác mỏ luôn là một chiến trường khắc nghiệt với mật độ bụi bám mù mịt ngày đêm. Nếu ban quản lý và thợ máy lơ là, không tuân thủ nghiêm ngặt Quy trình bảo dưỡng hệ thống khí nén máy khoan đá XCMG cho hiệu suất ổn định, cỗ máy tiền tỷ của doanh nghiệp sẽ nhanh chóng biến thành một đống sắt vụn nằm chờ sửa chữa.
Hạng mục quan trọng nhất và cần được quan tâm hàng ngày trong quy trình này chính là hệ thống Lọc gió (Air Filter). Bụi đá vôi, đặc biệt là các hạt bụi siêu mịn li ti, có khả năng len lỏi qua những lớp giấy lọc đã cũ hoặc hàng giả kém chất lượng để đi thẳng vào bên trong buồng nén trục vít. Tại đây, thảm họa sẽ bắt đầu. Bụi đá khi kết hợp với dầu bôi trơn máy nén khí ở nhiệt độ cao sẽ bị nấu chảy, tạo thành một hỗn hợp keo dính đặc quánh như nhựa đường. Hỗn hợp này bám chặt vào các rãnh xoắn ốc của cặp trục vít, lấp đầy các khe hở cơ khí vốn được gia công với độ chính xác lên tới phần vạn milimet.
Hậu quả tất yếu là lực ma sát cơ học tăng vọt, nhiệt độ của máy nén khí có thể nhanh chóng vượt qua ngưỡng an toàn 115 - 120 độ C. Lúc này, hệ thống cảm biến nhiệt sẽ tự động kích hoạt chế độ ngắt tải khẩn cấp (Auto-shutdown) để bảo vệ cụm nén khỏi nguy cơ bốc cháy. Để ngăn chặn gốc rễ vấn đề này, thợ máy phải thực hiện xịt rửa lõi lọc sơ cấp vào cuối mỗi ca làm việc bằng vòi hơi áp lực nhẹ (tuyệt đối giữ dưới 2 bar để không làm rách màng giấy) xịt từ trong ra ngoài. Đặc biệt, phải tuân thủ tuyệt đối lịch thay thế lõi lọc tinh định kỳ mỗi 500 giờ hoạt động.
Bên cạnh màng lọc gió, Dầu máy nén khí (Compressor Oil) và Bộ lọc tách dầu-khí (Separator) là những yếu tố sống còn thứ hai. Dầu nén khí phải chịu áp lực bôi trơn liên tục ở tốc độ vòng quay lến tới vài nghìn vòng/phút. Trong quá trình hút không khí từ môi trường tự nhiên, máy nén sẽ hút luôn cả hơi ẩm. Lượng hơi ẩm này khi bị nén lại dưới áp suất lớn sẽ ngưng tụ thành nước đọng dưới đáy bình chứa (Receiver tank). Nếu anh em thợ máy có thói quen lười biếng, bỏ qua thao tác xả van đáy bình chứa vào mỗi buổi sáng sớm trước khi nổ máy, lượng nước dư thừa này sẽ bị nhào trộn ngược trở lại vào hệ thống dầu tuần hoàn.
Dầu bôi trơn khi bị lẫn nước sẽ xảy ra hiện tượng "nhũ tương hóa" (chuyển sang màu trắng đục như sữa) và mất đi hoàn toàn đặc tính tản nhiệt cũng như khả năng tạo màng bôi trơn. Cặp trục vít sẽ cọ xát khan vào nhau, gây xước xát mặt chà nặng nề, dẫn đến kẹt cứng (bó trục) và phá hủy hoàn toàn cụm nén khí. Việc thực hiện đúng và đủ các khâu bảo dưỡng không đòi hỏi kỹ thuật quá cao siêu, nhưng nó đòi hỏi tính kỷ luật thép từ người thợ. Làm đúng quy chuẩn không chỉ kéo dài tuổi thọ máy lên hàng vạn giờ, mà còn giúp chủ mỏ tiết kiệm hàng trăm triệu đồng chi phí đại tu vật tư.
