Sự thật về Tốc độ xoay và hệ lụy "cháy mũi khoan" trên dàn XCMG!
Khi thao tác trên cabin điều khiển của máy khoan XCMG, ngoài việc kiểm soát lực đập của búa, người thợ còn phải đặc biệt chú ý đến một thông số sinh tử khác: Tốc độ xoay (Rotation Speed). Rất nhiều thợ khoan lầm tưởng rằng lực xoay có tác dụng đục phá đá giống như cách chúng ta dùng mũi khoan gỗ vặn vào tường. Sự thật hoàn toàn trái ngược! Đối với công nghệ đập đỉnh, lực xoay hoàn toàn không phá đá. Nhiệm vụ duy nhất của nó là xoay mũi khoan đi một góc nhỏ sau mỗi nhát đập, nhằm đưa các viên bi hợp kim (Tungsten buttons) tiếp xúc với một mảng đá mới chưa bị vỡ để nhát búa tiếp theo giáng xuống đạt hiệu suất cao nhất. Vì vậy, việc làm chủ Kỹ thuật điều chỉnh áp suất và tốc độ khoan của máy khoan đá XCMG trong mỏ đá là chìa khóa để bảo vệ hệ thống vật tư tiêu hao đắt đỏ này.
Bài toán đặt ra là: Xoay bao nhiêu vòng/phút là đủ? Thông số này phụ thuộc 100% vào đường kính lỗ khoan và độ cứng của đá. Nếu bạn đang khoan lỗ đường kính lớn (ví dụ 115mm) trên vỉa đá cứng, tốc độ xoay bắt buộc phải chậm lại (khoảng 40-50 vòng/phút). Lý do là đá cứng cần thời gian để nứt vỡ dưới sóng xung kích. Nếu bạn để tốc độ xoay quá cao, các nút hợp kim chưa kịp truyền hết lực đập đã bị lôi xệch đi. Chúng sẽ mài trượt trên bề mặt đá nhám, sinh ra nhiệt lượng hàng trăm độ C.
Nhiệt độ này làm cấu trúc tinh thể của hợp kim bị biến đổi, xuất hiện hiện tượng "da rắn" (vết nứt rạn li ti) và cuối cùng là rụng bi hoặc cháy mũi khoan (mũi khoan chuyển sang màu xanh tím). Ngược lại, khi khoan ở lớp đá mềm, bạn phải tăng tốc độ xoay lên (70-90 vòng/phút) để mũi khoan không bị lún quá sâu sau mỗi nhát đập, tránh tình trạng "nghiền thứ cấp" sinh ra quá nhiều bột mịn làm kẹt lỗ. Một thợ lái XCMG đẳng cấp sẽ luôn giữ một tay trên núm vặn điều chỉnh lưu lượng motor xoay, mắt không rời khỏi miệng hố khoan để cảm nhận sự phản hồi của địa tầng.
