Khoang miệng của con người là một hệ sinh thái sinh thái học cực kỳ nhạy cảm và liên tục biến động. Dưới góc nhìn của Hóa sinh Động lực (Dynamic Biochemistry), mọi thứ chúng ta đưa vào miệng – từ một ngụm nước tăng lực, một ly nước ép cam buổi sáng cho đến một đĩa salad ngập giấm táo – đều là những tác nhân hóa học có khả năng khởi động một quá trình phản ứng hòa tan đáng sợ. Sự thay đổi chóng mặt của chế độ ăn uống hiện đại ngập tràn các loại axit hữu cơ đã biến khoang miệng thành một bể axit cô đặc, trở thành thủ phạm giấu mặt đằng sau sự sụp đổ của tổ chức mô cứng và cái chết của lõi tủy bên trong.

Để đo lường khả năng tàn phá này, chúng ta sử dụng Biểu đồ Stephan (Stephan Curve). Khi nồng độ pH trong miệng tụt xuống dưới mức tới hạn (pH = 5.5), môi trường sẽ bị bão hòa bởi các ion H+ tự do. Trong khi men răng ở vùng đỉnh và mặt nhai rất dày và chứa nhiều tinh thể Canxi siêu cứng, thì cấu trúc ở vùng cổ răng lại vô cùng yếu ớt. Tại đường nối men-xê măng (CEJ), lớp men răng mỏng dần lại, thậm chí có khoảng 10% dân số có men răng và xementum không hề chạm nhau, để lộ một dải ngà răng trống rỗng. Môi trường axit tấn công vào khu vực này gây ra phản ứng Khử khoáng hóa học (Chemical Demineralization). Các ion Canxi và Phosphate bị bứt rứt khỏi cấu trúc tinh thể, khiến bề mặt cổ răng hòa tan và tan chảy nhanh chóng, tạo thành hội chứng Mòn cổ chân răng do hóa chất (Erosion).

Động lực học của sự tàn phá này sẽ tăng tốc theo cấp số nhân nếu có sự kết hợp của lực ma sát. Việc bạn uống một ly nước chanh (axit làm mềm men răng) và ngay lập tức dùng bàn chải đánh răng chà xát mạnh giống như việc bạn đổ axit sunfuric lên một bức tường rồi dùng giấy nhám cào đi vậy. Lớp vật chất vừa bị mềm hóa sẽ bị cạo sạch hoàn toàn không thương tiếc, tạo thành những hố rãnh sâu hoắm. Lúc này, hàng triệu ống ngà (Dentinal tubules) với đường kính khoảng 1-3 micromet bị phơi bày ra môi trường miệng.

Sự lộ diện của các ống ngà biến chiếc răng thành một đường ống dẫn truyền hóa chất độc hại cực kỳ nguy hiểm. Các phân tử axit từ thức ăn, cùng với nội độc tố Lipopolysaccharide (LPS) từ màng sinh học vi khuẩn, sẽ dễ dàng khuếch tán qua các ống ngà này thông qua sự chênh lệch áp suất thẩm thấu. Chúng bơi thẳng vào bên trong buồng tủy, tấn công trực tiếp vào màng tế bào của nguyên bào ngà và mô liên kết tủy. Tủy răng bị ngộ độc hóa học cấp tính sẽ phản ứng bằng cơn bão viêm không hồi phục. Nếu không được ngăn chặn kịp thời bằng các vật liệu trám tái khoáng hóa, tình trạng viêm này sẽ bóp nghẹt mạch máu, dẫn đến Hoại tử tủy răng. Chiếc răng từ từ thối rữa và chết đi trong câm lặng do bị đầu độc bởi chính sự vô minh trong thói quen dung nạp các hóa chất ăn mòn từ lối sống hàng ngày của chúng ta.

Tham khảo: https://nhakhoacamtubshung.vn/kien-thuc-nha-khoa/benh-rang-mieng-thuong-gap/mon-co-chan-rang/ Tham khảo: https://nhakhoacamtubshung.vn/kien-thuc-nha-khoa/benh-rang-mieng-thuong-gap/hoai-tu-tuy-rang/