Dưới lăng kính của Kinh tế học Y tế vĩ mô, quỹ an sinh xã hội không hoạt động dựa trên khao khát hoàn mỹ của con người, mà vận hành bằng phương trình "Tối đa hóa Lợi ích Cận biên" (Marginal Utility Maximization). Thuật toán tài chính công này được lập trình để thiết lập một "Ngưỡng sinh tồn cơ bản" (Survival Baseline), chia cắt rạch ròi giữa nhu cầu trị liệu thiết yếu và sự nâng cấp xa xỉ.

Mọi can thiệp y tế nhằm dập tắt cơn đau cấp tính, chặn đứng hoại tử hoặc bảo vệ chức năng nhai tối thiểu (như nhổ răng viêm tấy, trám răng bằng vật liệu cơ bản, điều trị tủy) đều mang lại một hệ số Hữu dụng cận biên cực lớn cho toàn xã hội, và do đó được quỹ chi trả 100%. Ngược lại, các thủ thuật như bọc răng sứ thẩm mỹ Zirconia, tẩy trắng răng bằng laser, hay cắm ghép Implant Titanium lại mang hệ số "Độ co giãn của cầu theo thu nhập" (Income Elasticity of Demand) lớn hơn 1 – tức là chúng thuộc về phạm trù hàng hóa xa xỉ.

Sự nâng cấp từ "răng nhai được" lên "răng đẹp hoàn hảo" tiêu tốn một lượng ngân sách khổng lồ nhưng chỉ mang lại lợi ích cục bộ cho cá nhân. Do đó, cỗ máy định phí lạnh lùng gạt bỏ chúng vào danh sách những thủ thuật nha khoa không được bảo hiểm y tế chi trả. Sự từ chối này không phải là một khiếm khuyết của hệ thống, mà là một bức tường lửa toán học, phong tỏa sự sụp đổ của quỹ tương hỗ trước áp lực từ các cơn bão lạm phát vật liệu nha khoa sinh học đắt đỏ.

Tham khảo: https://nhakhoacamtubshung.vn/tin-tuc/chinh-sach-y-te-bao-hiem-nha-khoa/nhung-thu-thuat-nha-khoa-khong-duoc-bao-hiem-y-te-chi-tra/