Trong bảo trì điện, đồng hồ vạn năng được sử dụng để kiểm tra nguồn, dây dẫn, linh kiện và nhiều điểm trong hệ thống điều khiển. Một thiết bị phù hợp có thể hỗ trợ kỹ thuật viên khoanh vùng nguyên nhân trước khi thực hiện sửa chữa.

Kiểm tra nguồn điện và điện áp

Đo điện áp giúp xác định nguồn cấp có xuất hiện tại vị trí cần kiểm tra hay không.

Trong hệ thống DC, có thể kiểm tra nguồn từ pin, ắc quy, bộ nguồn hoặc mạch điều khiển.

Trong hệ thống AC, đồng hồ có thể được sử dụng để kiểm tra điện áp nguồn trong phạm vi mà thiết bị cho phép.

Một số đồng hồ chuyên dụng còn hỗ trợ True-RMS để đo điện áp và dòng điện AC trong những ứng dụng phù hợp. Ví dụ, Fluke 177 hỗ trợ đo AC/DC voltage, AC/DC current, resistance, continuity và diode.

Kiểm tra dây dẫn, cầu chì và công tắc

Chế độ thông mạch giúp xác định nhanh một dây dẫn hoặc đường mạch có bị gián đoạn hay không.

Kỹ thuật viên có thể kiểm tra:

• Dây nguồn.
• Cầu chì.
• Công tắc.
• Đầu nối.
• Một số đường mạch trên bảng điều khiển.

Với các phép kiểm tra này, nguồn điện cần được ngắt trước khi sử dụng chức năng Continuity hoặc Resistance.
>> Tìm hiểu thêm: So sánh Đồng hồ vạn năng tự động và thủ công

Kiểm tra linh kiện và mạch điều khiển

Chế độ đo điện trở và diode có thể hỗ trợ kiểm tra một số linh kiện như diode, điện trở và các mối nối bán dẫn.

Trong quá trình sửa chữa, việc so sánh giá trị đo giữa các điểm tương đồng cũng có thể giúp kỹ thuật viên phát hiện vị trí bất thường.

Tuy nhiên, không nên đánh giá một linh kiện chỉ dựa trên một giá trị đo đơn lẻ. Cần kết hợp sơ đồ mạch, thông số kỹ thuật và điều kiện vận hành thực tế.

Lưu ý về an toàn khi bảo trì điện

An toàn của đồng hồ và que đo phải phù hợp với môi trường sử dụng. IEC 61010-2-033:2023 quy định yêu cầu an toàn đối với đồng hồ vạn năng cầm tay có khả năng đo điện áp trên mạch điện lưới.

Khi bảo trì hệ thống điện, cần:

• Kiểm tra tình trạng que đo và lớp cách điện.
• Chọn đúng chức năng.
• Chọn đúng cổng đo.
• Không vượt giới hạn của thiết bị.
• Ngắt nguồn trước khi đo Ω, diode hoặc thông mạch.
• Kiểm tra cấp đo và mức CAT phù hợp với môi trường điện.

Đặc biệt, không nên đánh giá khả năng bảo vệ của đồng hồ chỉ dựa trên điện áp tối đa được in trên mặt máy. Cấp đo và tiêu chuẩn an toàn cũng cần được xem xét.

Kết luận

Đồng hồ vạn năng là thiết bị nền tảng trong bảo trì hệ thống điện, từ kiểm tra nguồn, dây dẫn đến linh kiện và mạch điều khiển. Hiệu quả của phép đo phụ thuộc vào đúng chức năng, đúng cách mắc, đúng thang đo và đúng cấp an toàn.

Đối với công việc bảo trì chuyên nghiệp, nên lựa chọn đồng hồ có thông số an toàn phù hợp với hệ thống cần kiểm tra thay vì chỉ dựa vào số lượng chức năng được tích hợp.